Balarabe Sule kwuru na ọtụtụ steeti nwere ike ịda n’ọchịchị ego ma ọ bụrụ na ụlọ ọrụ ndị uweojii steeti amalite

Onye isi ụlọ ọrụ ndị uweojii gara izu ike, Balarabe Sule, kwupụtara ihe Ụjọ banyere nsogbu ego ga-apụta ma ọ bụrụ na Gọvanmentị Nigeria wepụta iwu ka steeti nwee ụlọ ọrụ ndị uweojii ha, dịka Sẹnetị si kwado. Nkọwa a sitere n’ozi Sule nyere News Agency of Nigeria (NAN) n’Calabar mgbe Sẹnetị kwadoro iwu maka mmepe ụlọ ọrụ ndị uweojii steeti n’obodo niile.

Sule kọwara na mmemme a nwere ike inye aka dozie nsogbu nchekwa ma belata mpụ, ma o jụrụ ma obodo Nigeria dị njikere ịgbanwe usoro nchekwa a. O mere ka o doo anya na ọnọdụ akụnụba na ikike ego dị iche iche nke steeti nwere ike ibute ọdịiche n’ọrụ ụlọ ọrụ ndị uweojii ha.

Ndị Anioma na Delta Steeti ga-ahụ mmetụta nke mmepe a, karịchaa n’ihe metụtara nchekwa obodo na otu ego ga-esi metụta arụmọrụ nke ụlọ ọrụ ndị uweojii. Ndị obodo nwere ike ịchọpụta mgbanwe n’otú nchekwa si dị, dabere na ego steeti nwere iji kwado ọrụ ndị uweojii ha, nke pụtara na steeti nwere ego dị ukwuu nwere uru karịa steeti dara ogbenye.

Dịka Balarabe Sule siri kwuo: “Ọtụtụ steeti nọ Nigeria nwere nsogbu ego, ya mere inye ha ọrụ ka ha debe ma rụọ ọrụ ụlọ ọrụ ndị uweojii ha agaghị adị mfe. Ọ bụrụ na anyị akwụsịghị ịtụle ihe a nke ọma, ọ nwere ike ime ka mmebi iwu yie elu n’obodo ụfọdụ” *(ntụgharị site n’asụsụ Bekee)*. O gosikwara na “Ọ dị mkpa ka e chebara echiche otú esi eme ka steeti nwee ikike kwado ụlọ ọrụ ndị uweojii ha iji gbochie mmefu ego efu na ihe Ụgha.” *(ntụgharị site n’asụsụ Bekee)*

Nke a sochiri nkwado Sẹnetị nyere iwu ọhụrụ a, ma ọ bụ ezie na a naghị ama mgbe e mesịrị Gọvanmentị Federal ga-emezigharị Iwu Ala iji kwe ka mmepe ụlọ ọrụ ndị uweojii steeti. A tụrụ anya ka mkparịta ụka gbasara mmefu ego, usoro nhazi na ụzọ esi gbochie mmebi iwu gara n’ihu.

Source: https://nairametrics.com/2026/06/25/state-police-retired-cp-warns-of-funding-crisis-and-corruption-risks/

O kwuru na steeti dị iche iche nwere ike ịda ogbenye n’ịkwado ọrụ nchekwa ha n’ihi ọdịiche ego ha

Onye isi ụlọ ọrụ ndị uweojii gara izu ike, Balarabe Sule, kwupụtara nchegbu banyere atụmatụ iwulite ndị uweojii steeti na Nigeria, kwuo na ọtụtụ steeti nwere ike ịnweghị ike ịkwado ọrụ nchekwa a ma ọ bụrụ na usoro a amalite. Sule mere nkwupụta a n’oge mkparịta ụka ya na News Agency of Nigeria (NAN) na Calabar, mgbe Sẹnetị kwadoro iwu chọrọ imepụta ụlọ ọrụ ndị uweojii steeti n’ala Nigeria.

Dị ka Sule si kwuo, atụmatụ iwulite ndị uweojii steeti nwere ike inye aka kwalite nchekwa obodo ma belata mmebi iwu, ma o jụrụ ma Nigeria dị njikere n’ezie maka mgbanwe a. Ọ kpọrọ ihe gbasara ọdịiche ego dị n’etiti steeti dị iche iche nke nwere ike ime ka ịdị mma ọrụ ndị uweojii steeti ghara isoro ibe ha dakọrịta.

Maka ụmụnna Anioma na Delta Steeti, atụmatụ a pụtara na Gọvanmentị steeti ga-achọ ụzọ isi nweta ego iji kwado ụlọ ọrụ ndị uweojii ọhụrụ, gụnyere ịkwụ ụgwọ ụmụ ọrụ, inye akụrụngwa nchekwa, yana mmezi ụlọ ọrụ. Ọ pụtara na ebe ụfọdụ steeti nwere ike isi nweta ego ngwa ngwa site n’ego ọchịchị na-akọta ma ọ bụ azụmahịa obodo, steeti ndị ọzọ nwere ike ihu nsogbu n’inweta ego zuru ezu maka ọrụ nchekwa ha. Nke a nwere ike metụta ogo nchekwa ụmụnna n’obodo dị iche iche, karịsịa ebe akụnụba adịghị elu.

Dị ka okwu Balarabe Sule si kwuo: “O di mkpa ka anyị leba anya na ọnọdụ akụnụba dị iche iche n’etiti steeti. Steeti ụfọdụ nwere nnukwu ego ọchịchị, ebe ụfọdụ adịghị enwe ụzọ inweta ego. Nke a ga-eme ka ịdị mma ọrụ ndị uweojii steeti ghara isoro ibe ha dakọrịta” (ntụgharị site n’asụsụ Bekee). Ọ gwakwara, “Ọ bụrụ na anyị achọghị inwe nsogbu ọzọ gbasara nchekwa, anyị kwesịrị ịtụle otú esi akwado usoro a nke ọma” (ntụgharị site n’asụsụ Bekee).

A ka na-atụ anya nkwupụta ọzọ site n’aka Gọvanmentị Federal na Sẹnetị banyere usoro iwulite ndi uweojii steeti. Ndị ọchịchị mpaghara ga-amalite itinye aka n’okwu a ka e wee hụ na ntụziaka doro anya gbasara ụzọ esi nweta ego iji kwado ụlọ ọrụ ọhụrụ a. Nnyocha na mkparịta ụka gbasara mmezi iwu ala ga-aga n’ihu ọnwa Julaị.

Source: https://nairametrics.com/2026/06/25/state-police-retired-cp-warns-many-nigerian-states-may-struggle-to-fund-initiative/

Nnyocha PwC gosiri na pasent iri isii na isii (66%) n’ime ụlọ ọrụ ezinụlọ Afrịka nwetara uto ahịa n’afọ gara aga

Ụlọ ọrụ ezinụlọ dị iche iche n’ụsọ Afrịka egosila na ha ka sie ike karịa ndị ibe ha n’ụwa nile, dịka nnyocha ọhụrụ PricewaterhouseCoopers (PwC) si kwuo. Nnyocha a, nke akpọrọ PwC Africa Family Business Survey 2025, gụnyere azịza sitere n’aka ụlọ ọrụ ezinụlọ iri asatọ na itoolu (79) gbasara East, West na Southern Africa.

Dị ka e kwuru n’ihe a bipụtara na Tuezdee, pasent iri isii na isii (66%) n’ime ụlọ ọrụ ezinụlọ Afrịka kwuru na ha hụtụrụla uto ahịa n’afọ gara aga, ọbụna mgbe ọnụ ahịa ịrị elu, nsogbu ụtụ isi na enweghị nkọwa akụnụba nọgidere. Nke a dị elu karịa nke ụwa dum ebe naanị pasent iri ise na asaa (57%) kwuru otu ihe ahụ.

N’ihe metụtara Anioma na Delta Steeti, ọtụtụ ụmụnna na-ele anya na ụlọ ọrụ ezinụlọ dị ka ụzọ isi mepụta ego ma wulite obodo. Uto a gosiri ihe atụ mma maka ndị Anioma nwere obere azụmahịa ma ọ bụ ụlọ ọrụ ezinụlọ—na-adụ ha ọdụ ka ha jiri ezi atụmatụ gbalịsie ike, n’agbanyeghị ihe isi ike akụnụba nọ ugbu a. Ọtụtụ obodo anyị ji ụdị azụmahịa a emepe mkpọrọgwụ akụnụba ha.

Nnyocha PwC mere gosikwara na pasent iri ise na atọ (53%) n’ime ndị jụrụ ajụjụ tụrụ anya imeziwanye uto dị ntakịrị n’ime afọ abụọ sochirinụ, ebe pasent iri abụọ na asaa (27%) choro uto ngwa ngwa. Nke a pụtara nkwado siri ike ha nwere maka ohere ọhụrụ ọbụna mgbe ọnọdụ akụnụba siri ike.

Ndị nyocha PwC kwuru sị: “N’agbanyeghị nrụgide ego, ụtụ isi yana enweghị nkọwa akụnụba, ụlọ ọrụ ezinụlọ Afrịka egosila ikike imepụta ihe ma gbalịa ịtọpụ onwe ha site n’obodo ụwa” *(ntụgharị site n’asụsụ Bekee)*. Ha kwukwara: “Otu ụzọ anyị si atụ anya inwe ihe ọma bụ ịgbaso atụmatụ ogologo oge iji chekwaa ọdịmma ezinụlọ.” *(ntụgharị site n’asụsụ Bekee)*

A tụrụ anya ka ụlọ ọrụ ezinụlọ nọ Afrịka gaa n’ihu ịchọ ụzọ isi gbanwee usoro ọrụ ha iji nwee ike iguzosi ike ná ọnọdụ akụnụba siri ike. Dị ka nnyocha si kwuo, ọtụtụ ga-edobe anya n’ihe ga-eme n’ime afọ abụọ sochirinụ iji hụ ma ọ bụrụ na uto ahịa a ga-anọgide.

Source: https://nairametrics.com/2026/06/25/african-family-businesses-outperform-global-peers-as-sales-growth-jumps-pwc/