Nigeria Business (Enuani Igbo)
Ọrụ Ọkwụ Ụgwọ Nigeria Maka Ego A Zuru Ndebanye Ji 67% Ego Gọvanmentị Nwetara N’afọ 2025
N’ihe ndebe ego, ọkwa e nyere na debt service jiri ihe ruru N67 n’ime N100 gọvanmentị nwetara — ndị Anioma na Delta Steeti na-atụ egwu mmetụta a ga-enwe n’ọzụ ahịa na mmepe obodo.
N’ihe ndebe ego, ọkwa e nyere na debt service jiri ihe ruru N67 n’ime N100 gọvanmentị nwetara — ndị Anioma na Delta Steeti na-atụ egwu mmetụta a ga-enwe n’ọzụ ahịa na mmepe obodo.
Ndi gọvanmentị etiti Nigeria kwupụtara na site n’ọnwa Jenụwarị ruo Septemba afọ 2025, ọrụ akwụ ụgwọ ego e ji were gbazite (debt service) liri ihe ruru pasent iri isii na asaa n’ime otu narị (67%) ego ha nwetara. Nke a pụtara na kwa otu narị naira (₦100) gọvanmentị etiti natara, ihe dị ka naira iri isii na asaa (₦67) gara n’ọrụ akwụ ụgwọ ndị o ji ego gbazite.
Ihe a gosiri n’ọkwa ndebe ego gọvanmentị etiti bipụtara, were mee ka o doo anya otú mgbazinye ego si ewepụ nnukwu akụkụ ego a ga-eji rụọ ọrụ mmepe obodo. N’otu oge ahụ, ndebe ego gosikwara na ego gọvanmentị tụrụ anya inweta dị ala site na ihe ruru ₦12 tirilọn (ijeri iri na abụọ), nke pụtara nnukwu ndokwa karịa atụmatụ ha mere.
Ndị Anioma nakwa ndị steeti Delta kwuputara nchegbu ha maka etu ọnọdụ a si emetụta ahịa, ọrụ, nakwa mmepe obodo. Dịka onye isi otu azụmahịa mba Delta Steeti, Odogwu Chukwuka Okonji, siri kwuo n’oge nkwupụta ya dị n’Asaba: “Oge a siri ike maka ndị anyị nwere obere azụmahịa. Mgbe gọvanmentị etiti anaghị enweta ego zuru ezu, ọ pụtara na mmefu steeti ga-adịrị ala, nke ga-etinye anyị ndị obodo n’ọnọdụ siri ike.” *(ntụgharị site n’asụsụ Bekee)*
N’aka nke ọzọ, onye nnọchi anya ụlọ omebe iwu etiti si Delta North senetọ Ned Nwoko jụrụ okwu gbasara ịdị mma imeziwanye usoro ịnakọta ego gọvanmentị iji belata mgbazinye ego. “A ghaghị ịtọ ntọala siri ike maka ịnakọta ego steeti. Anyị enweghị ike ịga n’ihu ebe ọrụ akwụ ụgwọ debt ji nnukwu akụkụ ego anyị niile,” ka Senetọ Nwoko kwuru. Ndị opposition ejighị azaghachi oku anyị gbasara ọnọdụ ha banyere nsogbu a.
Nke a pụtara na ma ọ bụrụ na enwebeghị mgbanwe dị omimi n’usoro mmefu gọvanmentị na ịnakọta ego, ọrụ akwụ ụgwọ debt ga-aga n’ihu imetụta mgbanwe akụnụba obodo. Ndị okà mmụta akụnụba kwuru na ụbọchị sochirinụ ga-esi kwuo ma gọọmenti ga-eme mgbanwe iji chekwaa ọdịmma ụmụnna Anioma nakwa ọha Nigeria dum.
Source: https://businessday.ng/pro/article/how-nigerias-debt-bill-is-squeezing-the-budget/
Nigeria Business (Enuani Igbo)
Ndị Uweojii FCT Kwupụtara Iji Jide Ndị Nwe ụgbọala Na-enweghị Plaetị Zuru Ezu Maọbụ Ikikere Tinted
Ndị uweojii kwadoro ka a nwụchie ndị na-eji plaetị ụgha, nke fọdụrụ maọbụ nke efu n’Abuja ozugbo
Ndị uweojii kwadoro ka a nwụchie ndị na-eji plaetị ụgha, nke fọdụrụ maọbụ nke efu n’Abuja ozugbo
Ndị uweojii Federal Capital Territory (FCT) n’okpuru nduzi Ahmed Muhammed Sanusi ekwupụtara iwu ka e jide ma kpagbuo ndị nwe ụgbọala na ndị na-anya ụgbọala enweghị plaetị aha zuru ezu maọbụ ikikere tinted. Iwu a gbatara ozugbo, dịka ụlọ ọrụ ndị uweojii si kwuo, iji dozie nsogbu ndị metụtara iji plaetị ụgha, nke efu maọbụ nke e mere ka ọ ghara ịdị anya.
N’ụkpụrụ ọhụrụ a, Commissioner of Police Ahmed Muhammed Sanusi nyere iwu ka a nwụchie ndị na-eji plaetị ụgbọala e zoro n’anya, nke ụgha, diplomatic fake, maọbụ ndị edeela n’ụzọ ọjọọ. Dịka ozi sitere n’ụlọ ọrụ ndị uweojii si kwuo, nzọụkwụ a ga-enyere aka belata mmebi iwu na ihe ize ndụ nchekwa n’obodo Abuja.
Maka ụmụnna Anioma na Delta Steeti, usoro dị otu a nwere ike imetụta ọtụtụ ndị bi na steeti ahụ karịsịa ndị na-eme njem azụmahịa gaa Abuja kwa ụbọchị. Ọhaneze obodo na-achọsi ike ka nchekwa bụrụ ihe dị mkpa n’ime njem ha, ebe ime ka ọha ghọta mkpa inwe akwụkwọ zuru ezu ga-enyere aka izere nsogbu n’ọgbọ ụzọ na mmebi iwu.
Ndị uweojii FCT kwuru, “Anyị agaghị anabata mmebi iwu metụtara ijikọ ụgbọala na-enweghị plaetị aha zuru ezu maọbụ ikikere tinted. Ndị niile ga-emebi iwu a ga-ajụ ajụjụ ọnụ ozugbo.” *(ntụgharị site n’asụsụ Bekee)*
A tụrụ anya na ụlọ ọrụ ndị uweojii ga-agbaso usoro a site n’ịchọpụta ụgbọala niile nwere nsogbu plaetị aha maọbụ tinted glass permits n’ofe Abuja. N’oge anyị dere akụkọ a, ụlọ ọrụ ndị uweojii ekweghị ikwu ihe ọzọ gbasara ọnụọgụ mmadụ emejuru.
Nigeria Business (Enuani Igbo)
NDLEA Kwupụtara Nchịkwa N5 Bilọn Nchedo Ọgwụ, Wepụtara 20,234kg Cannabis N’Osun
Ndị ọrụ NDLEA kwusịrị na ha kpochiri ọgwụ na Lagos na Rivers ma bibie nnukwu cannabis n’Osun
Ndị ọrụ NDLEA kwusịrị na ha kpochiri ọgwụ na Lagos na Rivers ma bibie nnukwu cannabis n’Osun
Ụlọ ọrụ National Drug Law Enforcement Agency (NDLEA) kwupụtara na ha jidere ọgwụ aghọghọ bara uru ruru ijeri ise naira (₦5bn) n’ụgbọ mmiri dị Lagos na Rivers, ma bibie kilogram iri abụọ puku abụọ na narị atọ na iri anọ na anọ (20,234kg) nke cannabis n’Osun State.
Femi Babafemi, onye isi mgbasa ozi na NDLEA, mere nkwupụta a n’ụbọchị Sọndee, Ọktoba 4, 2026. Dị ka ya si kwuo, nchịkwa a metutara ọtụtụ ọrụ nchekwa NDLEA mere n’etiti Septemba 27 ruo Ọktoba 2, gụnyere ebe dị ka ọdụ ụgbọ elu Murtala Muhammed International Airport, ọdụ ụgbọ mmiri Lagos, yana steeti dị iche iche n’ala Nigeria.
Maka ndị Anioma na Delta Steeti n’ozuzu, ihe a gosipụtara mkpa ọ dị ka ụlọ ọrụ nchekwa nọgidere ime ka ọgwụ aghọghọ ghara ịbanye ma ọ bụ gbasaa n’obodo. Ihe ndọrọndọrọ ọchịchị a nwere ike inye aka belata nsogbu metụtara ọgwụ aghọghọ n’etiti ụmụnna, bulie nchekwa obodo, mee ka ahịa dị mma maka ndị ntorobịa ma welite ọnọdụ akụnụba.
N’okwu Femi Babafemi gbasara nchịkwa a: “NDLEA wepụrụ ọgwụ aghọghọ bara uru ruru ₦5bn ma bibie kilogram 20,234 nke cannabis n’Osun.” *(ntụgharị site n’asụsụ Bekee)* O kwukwara na ọrụ a gụnyere nyocha siri ike na mpaghara dị iche iche iji chebe obodo megide mmetụta ọjọọ nke ọgwụ aghọghọ. *(ntụgharị site n’asụsụ Bekee)*
Ndị NDLEA ekwughi ihe ọzọ gbasara ndị jidere ma ọ bụ atụmatụ ọzọ ha nwere. A tụrụ anya ka ha gaa n’ihu nyochaa ebe ndị ọzọ ma meekwa atụmatụ iji mee ka nchịkwa ahụ sie ike.
Nigeria Business (Enuani Igbo)
Bimbo Ademoye Nwetara Ihe Ngosi Ọgụgụ Mma, ‘My 30th Wedding’, Ruru Miliọnụ Iri Na Otu Na YouTube N’ime Ọnwa Ọktoba
Ihe nkiri a malitere na YouTube n’Ụbọchị Ọktoba 1 ruru ihe nde mmadụ iri na otu lechara ya n’ime ụbọchị abụọ
Ihe nkiri a malitere na YouTube n’Ụbọchị Ọktoba 1 ruru ihe nde mmadụ iri na otu lechara ya n’ime ụbọchị abụọ
Nollywood nwunye nkiri na onye na-eme ihe nkiri, Bimbo Ademoye, nwetara ihe ngosi ọhụụ mgbe ihe nkiri ya ọhụrụ, ‘My 30th Wedding’, ruru nde mmadụ iri na otu (10 million) lechara ya na YouTube n’ime ụbọchị abụọ. Ihe nkiri a malitere igosi n’ụbọchị Ọktoba 1, 2026, na Bimbo Ademoye TV ma rụọ nnukwu ihe n’ahịa fim dijitalụ Nigeria.
Dị ka e si kwuo, ‘My 30th Wedding’ bu ihe nkiri ịhụnanya nke Bimbo Ademoye tinyere Timini Egbuson gosiri. Ihe nkiri a na-eso ndụ onye nwere ọrụ ime emume (event planner) nke ji ọgụ isi n’ọrụ ya ka ọ na-achọ ịsọpụrụ afọ iri atọ nke alụmdi na nwunye. N’ime ụbọchị abụọ ka e wepụtara ya, ndị mmadụ lechara ya ruru nde iri na otu, gosiri etu fim dijitalụ si ebawanye ibu n’obodo Nigeria.
Maka Ndi Anioma na Delta Steeti, ihe a gosiri etu teknụzụ dijitalụ si eme ka ụmụnna nwee ohere ịhụ ihe nkiri ọhụrụ ngwa ngwa karịa gara aga. Ọzọkwa, ọ pụtara na ndị mmepụta fim nwere ike iru ọtụtụ mmadụ site n’ịntanetị ọbụna ma ha anaghị apụta sinima. Nke a nwere ike iweta ohere ọrụ ọhụrụ maka ndị ntorobịa obodo anyị nọ n’ọhịa fim, yana iweta ego mba ọzọ site n’ọrụ dijitalụ.
Ndị isi ụlọ ọrụ fim ekweghị ikwu okwu ọzọ gbasara ihe ngosi a ma ọ bụ atụmatụ ha maka fim ọzọ mgbe anyị jụrụ ha.
A tụrụ anya na ịga nke ọma nke ‘My 30th Wedding’ ga-eme ka e nwee mmụba n’ịkekọrịta fim dị iche iche na YouTube, ebe ọtụtụ ndị mmepụta fim ga-ebugharị uche ha n’ịntanetị iji ruo ọtụtụ mmadụ. Ndị obodo nwere ike ile anya ọzọ ma ọ bụrụ na Bimbo Ademoye ga-ebupụta fim ọzọ n’ọdịnihu nso.
