Nkesa ego sitere FAAC ebiliela pasent iri abụọ na isii n’ime ọnwa ise gara aga n’afọ a

Nkesa ego ndị Gọvanmentị Federal na-akọba site n’aka Federation Account Allocation Committee (FAAC) abawanyela ruo pasent iri abụọ na isii (26%) n’ime ọnwa ise gara aga, ruru oke ego ₦10.45 tiriliọn, dị ka akụkọ si kwuo na Wenezdee, June 24, 2026. Otu a pụtara na ọ bụ nke kachasị elu e debere n’afọ a kemgbe Jenụwarị ruo Juun.

Nyocha gosiri na ntinye ego a sitere FAAC n’ime ọnwa ise gara aga karịrị nke gara aga, ebe ọ bụ na afọ gara aga, ego FAAC kesaara steeti na Gọvanmentị Federal nọ n’akụkụ ₦8.3 tiriliọn. Ugbu a, FAAC wetara ego ọhụrụ ruru ₦10.45 tiriliọn maka Gọvanmentị Federal, steeti, na mpaghara ime obodo (LGAs), nke gosiri mmepe ọhụrụ n’ọrụ akụnụba Nigeria.

N’ihe metụtara ụmụnna Anioma na Delta Steeti, mmezi nkesa ego a nwere ike iweta ihe ọhụụ n’ọrụ mmepe obodo, ọrụ steeti na oru ahịa. Ọtụtụ obodo dị n’Ụsọ Anioma tụrụ anya inweta uru site na oke ego FAAC a kesaara, karịsịa n’ihe gbasara mmepụta ụlọ ọrụ, ụlọ akwụkwọ na mmezi ụzọ. Ndị ọchịchị steeti Delta nwere ike iji ohere a mee ka oru mmepe gaa n’ihu ma kwalite ọnọdụ akụnụba obodo.

Ndị isi FAAC ekweghị ikwu ihe ọzọ gbasara nkwụsịtụ ma ọ bụ atụmatụ ha banyere nkesa ego ọzọ mgbe anyị kpọrọ ha oku n’oge anyị dere akụkọ a.

A tụrụ anya ka nkọwa ọzọ banyere nkesa FAAC pụta ìhè n’oge ndị na-abịa nso, ebe ọ ga-abụ ihe gbasara mbido ego ọhụrụ maka mmepe steeti dị iche iche, gụnyere Delta Steeti.

Source: https://businessday.ng/news/article/faac-allocation-soars-by-26-to-10-45trn-in-5months/

Nyocha IMF gosiri na ụlọ akụ na-agbanwe ọnụ ego ọchụ ngwa ngwa mgbe ọ rịrị elu, mana na-ewe oge ime otu ihe ahụ mgbe ọ dara

Nyocha ọhụụ sitere n’aka International Monetary Fund (IMF) egosila na ụlọ akụ n’ụwa nile, gụnyere Nigeria, na-ebufe mgbanwe ọnụ ego ọchụ (interest rate) ngwa ngwa mgbe ọnụ ego ahụ rịrị elu, ma ha na-ewe oge tupu ha emetụta ndị ahịa mgbe ọnụ ego dara n’okpuru. Ihe a pụtara na ọ bụrụ na Central Bank of Nigeria (CBN) ma ọ bụ bank ndị ọzọ welie ọnụ ego ọchụ, ụlọ akụ ga-ebuli ụgwọ ha ngwa ngwa. Ma mgbe ọnụ ego dara, ụlọ akụ anaghị agbasi mbọ ike iwepu ụgwọ ahụ n’otu ọsọ.

Dị ka IMF si kwuo, usoro a nwere ike ịdaba n’ihi na ụlọ akụ chọrọ inweta uru ozugbo site n’ịbuli ụgwọ maka ndị ahịa ha, karịsịa n’oge mmegharị akụnụba. Nyocha ahụ gosikwara na mgbanwe a metụtara ọtụtụ obodo, ma ọ bụghị naanị Nigeria. Mgbe IMF nyochachara data sitere n’ahịa ego mba ụwa, ha chọpụtara na mgbanwe ọnụ ego ọchụ dị elu na-ebute mgbanwe ọsọ ọsọ karịa mgbe ọnụ ego ahụ dara.

Maka ụmụnna Anioma na mpaghara Delta Steeti, usoro a nwere ike imetụta ụzọ ụlọ akụ si enye ọrụ ụgwọ ego na mmefu kwa ọnwa. Ọtụtụ ndị obodo ji ụlọ akụ eme azụmahịa kwa ụbọchị, ya mere mmegharị ọnụ ego ọchụ nwere ike ibuli ụgwọ ha ma belata uru ha n’enwetara site n’itinye ego ma ọ bụ ịzụ ahịa. Ndị ahịa ga-enwerịrị ncheta banyere otú ụlọ akụ si ebu ụzọ bulie ụgwọ mgbe ọnụ ego riri elu.

Ndị IMF ekwughị okwu ọzọ gbasara otu bank dị iche iche si eme ihe a nakwa ma gọọvanmentị steeti ọ bụla ga-eme ihe iji gbochie ya. A naghịkwa enwe nkọwa banyere atụmatụ ọhụrụ CBN gbasara ọnọdụ a.

Tupu ugbu a, IMF kwuru na “ụlọ akụ nwere ike inweta uru ozugbo site n’ịbuli ụgwọ maka ndị ahịa ha mgbe ọnụ ego ọchụ riri elu” *(ntụgharị site n’asụsụ Bekee)*. Ha gwakwara na “mgbanwe a metụtara ọtụtụ mpaghara ụwa” *(ntụgharị site n’asụsụ Bekee)*.

A tụrụ anya ka IMF gaa n’ihu nyochaa mmetụta mgbanwe ọnụ ego nchịkwa a ma bipụta akụkọ ọzọ gbasara ya n’ọdịnihu. Ndị mmadụ nọ ná mpaghara Anioma kwesịrị ịna-eso akụkọ ọhụrụ gbasara mgbanwe a iji mara otú o si emetụta akụnụba obodo.

Source: https://businessday.ng/news/article/banks-pass-on-rate-hikes-faster-than-cuts-imf-says/

Ego Ụlọ Akụ maka ọrụ mmepụta si ₦8.53trn na Disemba 2024 daa ruo ₦6.61trn na Disemba 2025

Ndị otu Manufacturers Association of Nigeria (MAN) ekwupụtara na ego ụlọ akụ nyere ọrụ mmepụta dara site na ₦8.53 trillion na Disemba 2024 ruo ₦6.61 trillion na Disemba 2025, nke pụtara ọdịda ego ruru ₦1.92 trillion n’afọ gara aga. Okwu a so na nkwupụta Segun Ajayi-Kadir, onye bụ Director-General MAN, bipụtara n’ụbọchị Tiuzdee.

Dị ka MAN si kwuo, ọdịda a bụ pasent iri abụọ na abụọ n’ime otu afọ, gosiworo nnukwu nrụgide ego dị n’ọrụ mmepụta n’oge ihe isi ike dị iche iche dị ka ọnụ ahịa ike ọkụ, mgbanwe ahịa ego mba ọzọ (FX), yana ịrị elu ụgwọ ọrụ mmepụta.

N’Anioma na Delta Steeti, ọtụtụ ụlọ ọrụ mmepụta nwere ike ịnwe nsogbu ịchọta ego iji bulie azụmahịa ha elu, ebe ọnụego ọchụ ụlọ akụ karịrị pasent iri atọ na ise (35%). Nke a nwere ike imetụta ohere ọrụ, ụzụ azụmahịa na mmepe akụnụba obodo, dịka ọha si ele ya anya.

N’okwu Ajayi-Kadir, o kwuru: “Ọnụego ọchụ siri ike emeela ka ọtụtụ ndị mmepụta ghara inwe ike nweta ego n’ụlọ akụ. Ihe a pụtara bụ na nrụgide ego dị ukwuu n’ụlọ ọrụ anyị.” *(ntụgharị site n’asụsụ Bekee)* O jikwazie kwuo, “Ọrụ mmepụta nọgidere na-ata ahụhụ site n’ọtụtụ ihe isi ike dị ka ọnụahịa ọkụ eletrik dị elu, mgbanwe ahịa FX, yana ịrị elu ụgwọ ọrụ.” *(ntụgharị site n’asụsụ Bekee)*

MAN ekwughị atụmatụ ọzọ ha ga-eme ma ọ bụ ihe gọvanmentị ga-arụ iji dozie nsogbu a n’oge a dere akụkọ a.

Source: https://nairametrics.com/2026/06/23/manufacturers-raise-alarm-as-credit-to-sector-falls-by-n1-9-trillion/